Prava intelektualne svojine

Vesti

O nama

Informator o radu

Registri

Propisi i dokumenti

Povreda prava intelektualne svojine

Lista zastupnika

Napomena

AUTORSKO PRAVO I SRODNA PRAVA - NAJČEŠĆA PITANJA

AUTORSKO PRAVO I SRODNA PRAVA

1. Šta je autorsko pravo?

Autorsko pravo je pravo koje uživaju stvaraoci (autori) književnih, naučnih i umetničkih dela (autorska dela).

2. Šta nije obuhvaćeno autorskopravnom zaštitom?

Autorsko pravnom zaštitom nisu obuhvaćene opšte ideje, postupci, metode rada, ili matematički koncepti kao takvi, kao i načela, principi i uputstva koji su sadržani u autorskom delu.

Ne smatraju se autorskim delom:

1) zakoni, podzakonski akti i drugi propisi;

2) službeni materijali državnih organa i organa koji obavljaju javnu funkciju;

3) službeni prevodi propisa i službenih materijala državnih organa i organa koji obavljaju javnu funkciju;

4) podnesci i drugi akti u upravnom ili sudskom postupku.

3. Šta se štiti autorskim pravom?

Autorskim pravom se štite ljudske tvorevine, koje imaju duhovni sadržaj, koje su originalne i izražene u određenoj formi.

Autorskim delom smatraju se naročito: književna dela (romani, pesme i dr.) dramska dela, računarski programi, baze podataka, filmovi, muzička dela, koreografska dela, dela likovne umetnosti kao što su: slike, grafike, crteži i skulpture, zatim dela arhitekture, primenjenih umetnosti, kartografska dela, planovi, skice, fotografije i dr.

4. Sa kojim pravima autor raspolaže?

Autor raspolaže sa:

- moralnim pravima (pravo da mu se prizna autorstvo na njegovom delu, pravo da ime autora bude naznačeno na svakom primerku dela, pravo da objavi svoje delo, odnosno da odredi način na koji će se delo objavitio, pravo na zaštitu integriteta dela, pravo da se suprotstavi iskorišćavanju svog dela na način koji ugrožava ili može da ugrozi njegovu čast ili ugled;

- imovinskim pravima (pravo na umnožavanje, pravo stavljanja primeraka dela u promet, pravo davanja primeraka dela u zakup, pravo izvođenja, pravo predstavljanja, pravo prenošenja izvođenja ili predstavljanja, pravo emitovanja, pravo reemitovanja, pravo na javno saopštavanje, uključujući interaktivno činjenje dela dostupnim javnosti, pravo na prilagođavanje, aranžiranje i drugu izmenu dela, pravo javnog saopštavanja dela koje se emituje i pravo javnog saopštavanja dela sa nosača zvuka ili slike).

- i ostalim pravima, koja obuhvataju: pravona pristup primerku dela, pravo sleđenja, pravo zabrane izlaganja originalnog primerka dela likovne umetnosti, preče pravo autora na preradu primerka dela arhitekture, pravo autora na posebnu naknadu, ipravo autora na naknadu za davanje na poslugu primeraka dela.

5. Kako nastaju autorska prava?

Autor uživa moralna i imovinska prava u pogledu svog autorskog dela od trenutka nastanka autorskog dela. To znači da za sticanje i održavanje autorskopravne zaštite nije propisan upravni postupak pred određenim državnim organom, niti je potrebno ispuniti bilo kakve formalnosti ili plaćanje taksi.U Sektoruza autorsko i srodna prava i međunarodnu saradnju vrši se deponovanje, odnosno registracija autorskih dela i predmeta srodnih prava u ciljulakšeg dokazivanja i razlikovanja dela.


6. Šta su srodna prava?

Srodna prava su blisko povezana sa autorskim pravom.

Srodna prava čine:
- pravo interpretatora;
- pravo proizvođača fonograma;
- pravo proizvođača videograma;
- pravo proizvođača emisije;
- pravo proizvođača baze podataka;
- pravo prvog izdavača slobodnog dela i
- pravo izdavača štampanih izdanja na posebnu naknadu.

Srodna prava ni na koji način ne utiču na zaštitu prava autora u pogledu njihovih dela, srodna prava su prenosiva, osim ličnih prava interpretatora.

7. Kako zaštititi ideju?

Ideja ne uživa autorsko pravnu zaštitu niti je moguće zaštiti ideju bilo kojim pravom intelektualne svojine. Autorsko pravo štiti originalnu ljudsku tvorevinu izraženu u određenoj formi, dok ideje, postupci, metode rada nisu predmet zaštite autorskog prava. Ideja je duhovni sadržaj koji se nalazi samo u svesti tvorca. Ta ideja se najčešće, vremenom kristalizuje i tokom jednog kreativnog procesa ona sazreva, da bi na kraju tvorac ideje taj duhovni sadržaj ispoljio i saopštio drugim ljudima. Tada se autorsko delo odvaja od ličnosti autora i postaje podobno za komunikaciju sa drugim ljudima i za iskorišćavanje. Tako uobličenost duhovnog sadržaja ima karakter forme autorskog dela.